• drukuj
  • zakładka

ETIOPIA

Pierwsi kawosze

ETHIOPIA - The first drinkers of coffee ETIOPIA Pierwsi kawosze



Coffea Arabica wywodzi się z Etiopii, a nie z Brazylii, jak mylnie sądzą niektórzy. Etiopczycy jako pierwsi odkryli kawę. Na temat jej odkrycia powstało wiele mitów i legend: najbardziej znaną jest opowieść o młodym pasterzu o imieniu Kaldi, który zorientował się, że ma ona właściwości regenerujące po tym jak zauważył, że jego kozy skubią dojrzałe ziarenka kawowca.

 

Potomkami pierwszych kawoszy w linii prostej byli Oromowie, plemię przez około 500 lat zamieszkujące region Kaffa w południowej Etiopii. Oromowie w dalszym ciągu parzą kawę w taki sam sposób, w jak robili to ich przodkowie, wykorzystując wszystkie jadalne części kawowca: z liści przygotowują napar nazywany kuti, z łusek powstaje hoja, napar, który rozcieńcza się mlekiem, natomiast ziarna są delikatnie palone aby uzyskać bunna qela, energetyczną przekąskę z masłem i solą, mającą duże znaczenie symboliczne.

 

W innych rejonach kraju buna znana jest jako rytuał do sporządzania czarnej kawy. Kawa jest ręcznie palona, ucierana w moździerzu, a następnie parzona w jebenie, typowej etiopskiej kamionce.


 

ETHIOPIA - The recipes PRZEPISY




Buna - 
Kawa po etiopsku
W regionie Hareri, Oromowie, Larari, Amarowie i plemiona somalijskie uroczyście parzą w domach kawę wykorzystując do tego celu jebeny, specjalne czajniczki. Kawę doprawia się czarnym kardamonem. W innych częściach kraju stosuje się inne przyprawy takie jak korzeń imbiru – w regionie Kaffa, czy cynamon – wzdłuż granicy sudańskiej. Wiele społeczności muzułmańskich z regionu Kaffa woli dodawać do kawy sól zamiast cukru, albo rozpuszczać w filiżance łyżeczkę masła.

 

Składniki dla jebeny na 10 osób:

  • 1 litr wody (35 fl oz)
  • 16 łyżeczek kawy arabika
  • 1/2 łyżeczki ziaren czarnego kardamonu (opcjonalnie)
  • cukier do smaku


Sposób przygotowania

Opłucz zielone nasiona kawy i dobrze odsącz. W garnku albo na blasze upraż jej delikatnie na średnim ogniu, mieszając by równo się uprażyły.
Kiedy ziarna się zezłocą przełóż je do kamionkowej miski i odstaw do wystygnięcia. Następnie rozgnieć je w młynku albo tradycyjnym drewnianym moździerzu. W międzyczasie wlej wodę do jebeny i postaw ją na palniku, albo, jeśli to możliwe, na gorącym węglu.
Kiedy woda zacznie się gotować stopniowo dodawaj do jebeny sproszkowaną kawę. Dodaj zmielone przyprawy i potrząśnij naczyniem, żeby poszczególne składniki się wymieszały. Odstaw na co najmniej 5 do maksimum 15 minut, żeby otrzymać bardziej skoncentrowaną kawę. Odcedź napar, przelej do ceramicznych filiżanek i podawaj.


Kuti - Kawa z namoczonych liści kawy
Napój ten jest szeroko rozpowszechniony w regionie Hareri. Przyrządzają go plemiona Oromo i ludy somalijskie. Robi się go z liści Coffea arabica, które zrywa się z krzewu i suszy na słońcu (amertassa). W regionie Kaffa do jego przygotowania wykorzystuje się liście, które same opadły z krzewu.

Składniki:

  • 1 litr (35 fl oz) wody albo mleka, lub obu w równych proporcjach
  • 2 garści liści kawy arabika
  • Cukier albo sól do smaku

Sposób przygotowania
Delikatnie opal liście nad ogniem. Porwij je palcami na większe części. W dużym metalowym czajniku zagotuj wodę. Dodaj liście i gotuj na średnim ogniu przez około 15 minut. Dodaj cukier do smaku i podawaj w kubkach.


Hoja - Kawa ze skórek ziaren arabiki’
To orzeźwiający napój, który hodowcy kawy, farmerzy i pasterze z regionu Hareri zabierają ze sobą na pole, żeby ugasić pragnienie powstałe podczas żucia liści czuwaliczki jadalnej.

Składniki:

  • 1 litr (35 fl oz) wody
  • 4 garści skórek ziarenek kawy
  • 250 ml (8.8 fl oz) mleka

Sposób przygotowania
Skórki kawy opłucz pod bieżącą wodą. Dobrze wyciśnij i delikatnie upraż na gorącej blasze. W małym rondlu zagotuj wodę. Dodaj prażone skórki ziaren kawy i gotuj na średnim ogniu przez 15 minut. Do naparu dodaj mleko i odstaw na 5 minut. Odcedź i podawaj gorący.


Bunna qela - Kawa prażona z masłem i solą
Kawa prażona na topionym maśle i doprawiona mieszanką wielu przypraw (kardamonem, czosnkiem, kminem, kurkumą, kozieradka, bazylią, imbirem, goździkami, pieprzem długim i innymi lokalnymi aromatycznymi ziołami). W niektórych regionach podawana na przystawkę albo w zastępstwie kawy, kiedy nie można jej przyrządzić w tradycyjny sposób.

Składniki:

  • 450 g (15.9 oz) ziaren arabiki
  • 450 g (15.9 oz) przyprawionego masła
  • sól do smaku

Sposób przygotowania
Upraż zielone ziarenka kawy na blasze na średnim ogniu. Uważaj, żeby się nie przypaliły i równo uprażyły. Następnie wymieszaj wciąż gorące ziarna z przyprwionym masłem i solą. Przechowuj w zamkniętym w zamkniętym pojemniku.


Yebunna Tejj – Miodowe wino z kawą
Tejj to napój o niewielkiej zawartości alkoholu (6-9 % ), popularny wśród etiopskich społeczności prawosławnych i pity podczas świąt, a zwłaszcza na weselach. Bardzo popularny i droższy niż zwykłe piwo, sporządzany zazwyczaj z wysokiej jakości miodu (tyu Tigre). Istnieje wiele regionalnych sposobów jego przygotowania, ten jest jednak wyjątkowy, bowiem zaprawiony kawą.

Składniki:

  • 360 g (12.6 oz) liści szakłaka (Rhamnus Prinoides)
  • 1 litr (35 fl oz) miodu naturalnego
  • 3.8 litra (134 fl oz) wody
  • 450 g (15.9 oz) ziaren kawy

Sposób przygotowania
W dużej misce wymieszaj miód z wodą, a następnie umieść miksturę w szklanym albo stalowym pojemniku i odstaw w ciepłe miejsce na trzy dni, żeby zaczęła fermentować. Odlej z niej 1,5 litra (52 fl oz) i gotój na średnim ogniu przez 15 minut razem z szakłakiem. Odcedź i pozwól naparowi wystygnąć. Następnie dodaj go, razem z liśćmi, do reszty mieszanki miodu i wody. Poddaj fermentacji przez kolejne 5 dni. Kiedy mieszanka zacznie fermentować usuń liście szakłaka przy pomocy łyżki cedzakowej i pozwól jej fermentować przez następne 24 godziny.
Następnie upraż ziarna kawy, ostudź je i pokrój na cienkie plasterki. Zawiń w bawełnianą gazę i dodaj do napoju, by oddały mu swój smak. Odstaw na 15-20 dni w hermetycznie zamkniętym pojemniku, żeby smaki się „przegryzły”. Na tym etapie napój może być już butelkowany.